niedziela, 17 lipca 2022

                                               Zamek Kirchschlag był ważnym zamkiem granicznym . Twierdza chronila drogę przechodzącą z Aspang przez Krumbach do Lockenhaus.Nic dziwnego, że w średniowieczu była to imponująca fortyfikacja, która do dziś jest rozpoznawalna. Budowniczym zamku Kirchschlag był styryjski szlachcic Herrand von Wildon, którego rodzina osiedliła się tutaj po tym, jak "Waldmark Pitten" przybył do marchii Steier po śmierci hrabiego Eckberta (III) .Król węgierski Maciej Korwin był również przez pewien czas panem Kirchschlag, a po jego śmierci (1488) cesarz Maksymilian I odbił te tereny. Upadek zamku rozpoczął się, gdy około 1650 roku Hans Christoph III. von Puchheim wybudował we wsi „Hofhaus” oraz dzisiejszy ratusz i przeniósł tam swoją rezydencję. Hrabiowie Pálffy również nie mieszkali w zamku Kirchschlag, ale przenieśli swoją siedzibę do lepiej zachowanego zamku Krumbach co kontynuowało jego upadek. Podobnie jak Guns, twierdza nigdy nie została podbita przez Turków. Po 1848 roku zamek miał różnych prywatnych właścicieli, aż w końcu został przejęty przez miasteczko targowe Kirchschlag. Dziś tylko potężne mury świadczą o dawnej wielkości i chwalebnej przeszłości tego budynku. Imponująca „wieża ogniowa” na zachód od zamku miała za zadanie ostrzegać ludność o niebezpieczeństwie nieprzyjacielskim za pomocą sygnałów ogniowych i dymnych. Dziś służy jako punkt widokowy i oferuje zwiedzającym wspaniały widok na panoramę „Bucklige Welt” Regularnie odbywają się tu różne wydarzenia kulturalne, w tym jarmark świąteczny.

Układ zamku, którego centrum stanowił dziedziniec, miał nieregularny kwadratowy kształt. Musiał mieć dwa piętra. Otaczały go budynki gospodarcze, z których zachowały się pozostałości dziesięciu baszt, oraz otaczające go części muru obronnego oraz rynek.To międzymurze, niezwykłe z wieloma wieżami, prawdopodobnie pochodzi z późnego średniowiecza. Renesansowy budynek bramny zachował się, ale ma starszy rdzeń. Przypominająca donżon wieża znajduje się na południe od zamku i oddzielona jest od niego fosą.Nad zewnętrzną bramą zamkową i bramą pałacową znajduje się herb Hansa von Pottendorfa, który rozbudował zamek około 1403 roku.















środa, 13 lipca 2022

 Zamek Esterházy w Eisenstadt – zamek rodowy rodu Esterházych (do dzisiaj pozostaje w jego rękach, choć mieści także wiele urzędów państwowych i samorządowych). Położony w Eisenstadt około 50 km od Wiednia. Na miejscu dzisiejszego zamku znajdował się gotycki zamek, którego początki sięgają XIII wieku. Na początku był wczesnośredniowieczny zamek, który w ciągu wieków wielokrotnie zmieniał właścicieli. W 1648 r. zamek kupił hrabia Ladislaus (Władysław) Esterházy, po czym za 16 000 guldenów i 3000 wiader (po ok. 60 litrów) wina kupił dla miasta miano wolnego miasta królewskiego (Königlichen Freistadt). Hrabia Władysław żył do 1662 r., kiedy to majątek przejął jego brat, Paweł (Paul I). Ten przebudował zamek w stylu barokowym. Ostatnie zmiany wyglądu zamku miały miejsce na początku XIX w. (wtedy m. in. zasypano fosę) i dziś oglądamy go mniej więcej w stanie z tego okresu. Majątek roku Esterházy na Węgrzech, w tym zamek w Fertöd, został znacjonalizowany, ale dobra w Austrii rodzina zachowała. Należy do nich również zamek w Eisenstadt.  Po II wojnie światowej w okresie okupacji w zamku mieściła się część rządu stanowego Burgenland  a później przez dziesięć lat sąd krajowy. Po 1969 roku części zamku zostały wydzierżawione od państwa Burgenland i zarządzane przez państwową spółkę operacyjną. Dzierżawa ta, która obejmowała szeroko zakrojone prace remontowe i adaptacyjne , zakończyła się 31 grudnia 2009 r., ponieważ państwo nie chciało uczestniczyć finansowo w ambitnych planach  Fundacji Esterházy. Obecnie jest częściowo udostępniony do zwiedzania. Turyści mogą obejrzeć pokoje z oryginalnym, zabytkowym wyposażeniem oraz zwiedzić rozległe tereny przylegające do pałacu.

Najcenniejsze pomieszczenia na terenie zamku to dwie sale:

Sala Haydna, która charakteryzująca się niebywale dobrą akustyką. Obecnie użytkowana, jako miejsce koncertów i recitali. Sufit zdobią freski z epoki baroku, na ścianach zaś wiszą medaliony z podobiznami węgierskich bohaterów. W sali tej wielokrotnie dyrygował Haydn. Nazwisko kompozytora jest nierozerwalnie złączone z miastem. Od roku 1761 przez ponad czterdzieści lat pracował jako kapelmistrz na dworze księcia Esterházy. Do statusu Eisenstadtu jako ośrodka muzycznego w dużym stopniu przyczynili się trzej inni muzycy: Franciszek Liszt, Ignaz Pleyel i Luigi Tomasini. 

Sala Empirowa – klasycystyczna, również o charakterze koncertowym.

Warto zobaczyć także jedno z największych muzeów wina w Austrii, mieszczące się w ponad 300-letnich zabytkowych piwnicach pałacu

Z zamkiem jest związana historia Melindy Esterházy wdową po Paulu Esterházy. Po ukończeniu szkoły średniej wystąpiła w dwóch filmach fabularnych w 1939 roku. W 1945 Melinda Ottrubay została mianowana primabaleriną assoluta Opery w Budapeszcie .

3 sierpnia 1946 wyszła za mąż za księcia Pawła V Esterházy de Galántha. Małżeństwo pozostało bezdzietne. Po tym, jak monarchia węgierska przestała istnieć na początku 1947 r., a Węgry stały się demokracją ludową, tytuły szlacheckie zostały na Węgrzech zniesione.

W 1949 roku Paul Esterházy został skazany na piętnaście lat więzienia w ramach pokazowego procesu kardynała Józsefa Mindszenty'ego . Dopiero w 1954 roku Melindzie pozwolono odwiedzić męża w więzieniu Kőbánya , po tym, jak przez ponad cztery lata nie miała o nim wiadomości. 30 października 1956 został ostatecznie zwolniony podczas powstania węgierskiego . 1 listopada 1956 Paul i Melinda Esterházy uciekli do Austrii . Ich ucieczkę zaplanowali i zorganizowali wiedeński prawnik Kurt Werner i Franz Strobl , członek Rady Narodowej Burgenlandu. Wyjechali do Szwajcarii, gdzie mieszkali w Zurychu aż do śmierci Paula w 1989 roku .

Melinda Esterházy zmarła 27 sierpnia 2014 roku w Eisenstadt .Uroczystości pogrzebowe odbyły się 12 września 2014 roku w Eisenstadt.

Nieruchomości położone na Węgrzech, o powierzchni około 128 000 hektarów, zostały wywłaszczone. Posiadłości w Burgenlandzie zostały skonfiskowane przez sowiecką władzę okupacyjną w 1945 roku i oddane pod administrację USIA (Administracja Sowieckiego Majątku w Austrii) w 1946 roku . Zgodnie z umową państwowąw maju 1955 i późniejszym wycofaniu się Sowietów Esterhazy odzyskali swoje posiadłości w Burgenlandzie. 

Po śmierci Paula Esterházy'ego w 1989 roku jego wdowa Melinda została jedynym spadkobiercą. W swoim testamencie z dnia 21 sierpnia 1986 r. Paul polecił jej zabezpieczenie dalszego istnienia majątku.

W następnych latach Melinda Esterházy pozbyła się tych części majątku, które nigdy nie były częścią majątku rodzinnego a po wejściu w życie w Austrii w 1994 r ustawy o fundacjach prywatnych , Melinda przekazała swój majątek trzem fundacjom. Akty fundacyjne wyraźnie nawiązywały do ordynacji, a organem kontrolnym była rada rodzinna. Aby móc lepiej zarządzać majątkiem zawartym w fundacjach, w lutym 2002 r. dokonano wpisu do rejestru spółek , który obowiązujący od stycznia 2001 r.zarejestrowana spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która na początku 2002 roku została przemianowana na Esterhazy Betriebs GmbH (EBG) i została przeniesiona na własność Melindy Esterházy i FE Familien-Privatstiftung Eisenstadt .W marcu 2005 roku Melinda Esterházy wystąpiła z EBG i przekazała swój udział w wysokości 600 000 euro prywatnej fundacj. Po jej śmierci udziały zostały przeniesione do EBG.













piątek, 17 czerwca 2022

                                                     Warsztaty ceramiczne w Stankowicach







niedziela, 24 kwietnia 2022

               Gród w Starej Kamienicy istniał już prawdopodobnie w X-XI wieku, natomiast pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1242 roku. W pierwszej połowie XIII wieku został wzniesiony przez rodzinę Scoffów dla Henryka Pobożnego. Wspomniany dokument z 1242 roku mówi o przekazaniu zamku przez Bolesława Rogatkę rycerzowi Sciboto Scoff, od którego wywodzi się rodzina Schaffgotschów. Wzmianka pochodzi z falsyfikatu, co jednak nie wpływa na wiarygodność samego faktu przekazania zamku. Przed przekazaniem zamek został wyremontowany i rozbudowany.
Kolejnej rozbudowy dokonali właściciele w XIV wieku, jednak niedługo potem zamek został zniszczony podczas wojen husyckich.
Po 1560 roku Schaffgotschowie przebudowali średniowieczny zamek w renesansową rezydencję. Kiedy właścicielem Starej Kamienicy był Hans Ulrich von Schaffgotsch pożar z 20 sierpnia 1616 roku strawił całe założenie, jednak zamek został szybko odbudowany przez Johanna Ulricha Schaffgotscha.
Zamek znacznie ucierpiał podczas wojen szwedzkich. Najpierw stał się kwaterą wojsk szwedzkiego generała Stahlhausa w 1640 roku, potem odbiły go wojska niemieckie. W 1641 roku cesarz niemiecki Ferdynand III ściął niesłusznie podejrzanego o zdradę Johanna Ulricha, a skonfiskowaną Schaffgotschom Starą Kamienicę sprzedał węgierskiemu hrabiemu Mikołajowi.
W 1680 roku dobra kamienickie kupił hrabia Zierotin z Moraw. Kolejnych zniszczeń  doznała budowla podczas powodzi z 14 lipca 1702 roku. Zamek nadal był zamieszkały, ostatnim jego użytkownikiem był kupiec z Jeleniej Góry Schmidt, który zmarł w 1757 roku. W następnym roku wybuchł w Starej Kamienicy pożar, który strawił również zabudowania zamkowe. Od tej pory nieużytkowany zamek popadł w całkowita ruinę.
Do dziś zachowały się mury czworobocznej wieży, zasypane piwnice, oraz XVI- i XVII-wieczne zabudowania gospodarcze na terenie byłego PGR.


                                              

                                            








                                        
                                        



środa, 20 kwietnia 2022

         Zamek Lenno powstał na miejscu istniejącego tu grodu drewniano-ziemnego, podniesionego w 1108 r. do rangi kasztelanii przez Bolesława Krzywoustego. Kasztelania była wzmiankowana w bulli papieża Hadriana IV w 1155 r. jako castrum Valan. Wzniesienie pierwszej murowanej budowli przypisuje się księciu Bolesławowi I Wysokiemu. Powstała ona w końcu XII wieku i składała się z muru obwodowego i sześciokątnej wieży. Na początku wieku XIII często na zamku przebywał książę Henryk I Brodaty wraz ze swoją małżonką Jadwigą (która została świętą i jest patronką Śląska). Książę rozbudował zamek o mieszkalną wieżę i licząca 9 metrów kaplicę. Wkrótce zastąpiono sześciokątną wieżę okrągłą, o średnicy 12 metrów i grubości murów do 3 metrów. Wieża dotrwała do naszych czasów i obecnie ma 12 metrów wysokości.
W połowie XIII wieku zamek upodobał sobie znany z awanturniczego życia syn Henryka II Pobożnego (a wnuk Henryka I Brodatego i św. Jadwigi), Bolesław II Rogatka. Właśnie w zamkowej wieży więził on w 1257 r. wrocławskiego biskupa Tomasza I, a w 1277 swego bratanka, księcia wrocławskiego Henryka IV Probusa. W połowie XIV wieku za panowania księcia świdnicko-jaworskiego Bolka II Małego nastąpiła kolejna rozbudowa zamku, powstał wówczas tzw. zamek średni. Po jego śmierci wdowa po nim, księżna Agnieszka przekazała w 1368 r. zamek w zastaw lenny rycerzom von Zedlitz. W 1377 r. właścicielem zamku został Tymo von Kolditz, który dokonał rozbudowy i umocnienia warowni. W 1428 r. podczas powstania husyckiego zamek był przez powstańców bezskutecznie oblegany.
W następnych latach właściciele zmieniali się często i nie dbali o budowlę. Od 1465 r. jego właścicielem był rozbójnik Hans von Zedlitz, który nie oszczędzał nawet mieszkańców Wlenia. W latach 1567–1574 następny właściciel zamku Sebastian Zedlitz przeprowadził przebudowę zamku. Prace nadzorował architekt Jerzy der Wahlich. Wzmocniono wówczas obronność warowni poprzez podwyższenie murów i wieży. Nowym właścicielem zamku już w 1581 r. został Sebastian von Schaffgotsch, a w 1605 r. następny awanturnik z rodziny von Zedlitz, Konrad, gnębiący okoliczną ludność. Wymuszał on od ludności różnorodne daniny i usługi, a jeżeli nie chcieli oni spełnić jego życzeń, więził on w lochu burmistrza miasta.
W czasie wojny trzydziestoletniej zamek był kilkakrotnie oblegany i zdobywany przez wojska szwedzkie i cesarskie. 7 września 1646 roku wojska Szwedzkie ostatecznie się poddały, wojskom cesarskim dowodzonym przez generała Montecucoli, który, nakazał wysadzenie zamku, by już nigdy nie był bastionem oporu. Od tej pory budowla pozostaje w ruinie.
Wreszcie w 1646 r. został podpalony, przez co popadł całkowicie w ruinę. Po tej wojnie nowym właścicielem zamku został pułkownik króla Francji Ludwika XIII Adam von Kaulhaus. Jednak nie podjął on odbudowy zniszczonego zamku, lecz zbudował na stokach góry na której stoi zamek nowy pałac, w którym zamieszkiwał. W wieku XVIII zamek kupił hrabia Grünfeld, a po jego śmierci w 1804 r. przeszedł na własność rodziny von Haugwitz, w której rękach pozostawał do II wojny światowej.
W latach 1989–1994 prowadzono na zamku badania archeologiczne (Katedra Archeologii Uniwersytetu we Wrocławiu). Założeniem tych badań było dalsze poznanie rozwoju przestrzennego zamku oraz identyfikacji wzmiankowanej w źródłach pisanych historii kasztelanii wleńskiej. Z dobrze zachowanej baszty, udostępnionej dla turystów, przy pięknej pogodzie można było podziwiać pasmo Karkonoszy, a także panoramę Gór Kaczawskich i Pogórza Izerskiego.